دست داشته است و در مقدمهء تفسير خود التبيان آن را ياد كرده و شيوهء آن را ستوده است ( تبيان ، 1 / 1 - 2 ) . شيخ آقا بزرگ تهرانى در الذريعة مىگويد نسبت اعتزال كه به مفسر داده‌اند احتمالا به دليل تقيهء وى بوده است . چون وى تصريح نموده بر تقدم حضرت على بن ابى طالب ( ع ) بر ساير اصحاب و ايمان و اخلاص او در طاعت از خدا و نيز ساير خصوصيات و فضايل امام ( ع ) . سپس اضافه مىكند كه علامه حلى ( م 726 ق ) در كتاب تهذيب الاصول در مبحث النسخ از اين تفسير ياد كرده است . تفسير مفسر به شيوهء شيعى نگاشته شده و در اين تفسير تصريح به امامت حضرت على ( ع ) گرديده است . اين تفسير در چهارده جلد بزرگ است . مفسر غير از محمد بن بحر رهنى از غلاة شيعه ( م 340 ق ) مىباشد . و ابن نديم در الفهرست اين تفسير را بر مذهب معتزله وصف نموده است يكى از فضلاى حوزهء علميهء قم ، آقاى غياثى كرمانى اين تفسير را كه منقولات فراوانى از آن در تفسير تبيان و مجمع البيان و ابو الفتوح رازى و تفسير امام فخر رازى و قرطبى پراكنده‌وار نقل شده است ، در دست تدوين و طبع دارد . سعيد انصارى بخشهايى از اين تفسير را كه در تفسير فخر رازى نقل شده بوده است استخراج و گردآورى كرده به نام ملتقط جامع التأويل لمحكم التنزيل انتشار داده است . و نيز تفسير ديگرى به نام تفسير شأن نزول آيات منسوب به كاتب اصفهانى ذكر كرده‌اند كه موجود نيست . منابع : التبيان فى تفسير القرآن ، 1 / 1 - 2 ؛ الذريعة ، 5 / 44 ؛ طبقات المفسرين ، داوودى ، 106 ؛ الفهرست ، ابن نديم ، 151 ؛ الفهرست ، شيخ منتخب الدين ، 15 ؛ كشف الظنون ، 1 / 538 ؛ لسان الميزان ، 5 / 89 ؛ معجم الادباء ، 18 / 35 ، مفسران شيعه ، 88 . تفسير ابى زيد بلخى ، اثر ابو زيد احمد ( شامستيان 234 - 322 ق ) فرزند سهل بلخى از فلاسفه و دانشمندان معروف متكلم مفسر منجم شاعر امامى . پدرش